«Հրապարակ»․ 2026 թվականը աշխարհում եւ Հայաստանում մեծ փոփոխություններ է բերելու hraparak.am

Ինչպիսի՞ն էր 2025 թվականը հայաստանյան քաղաքական կյանքում: Ի՞նչ ձեռքբերումներ ու կորուստներ ունեցանք այս տարի: Զրուցել ենք մի խումբ քաղաքագետների հետ, որոնք ամփոփել են տարին:

Հրանտ Մելիք-Շահնազարյանը մեզ հետ զրույցում ասաց. «2025 թվականը հայերի համար տապալված հույսերի տարի էր: Ինչու, որովհետեւ տարեսկզբին որոշակի քաղաքական ակտիվություն էր նկատվում ներքաղաքական կյանքում, որոշակի ծրագրեր, որը հնարավորություն կտար փողոցային շարժումների միջոցով լուծել հարցեր, սակայն, ամեն դեպքում, ցավոք, մենք տեսանք, որ այդ ամենն ավարտվեց բռնաճնշումների, կալանավորումների եւ դատական գործերի միջոցով: Ըստ էության, եթե հարցին նայենք ընդդիմության տեսանկյունից, ապա 2025-ը կորուստներով լի տարի էր: Կորուստներ, որոնք ոչ միայն ձախողումների եւ քաղաքական բանտարկյալների մասին էին, այլեւ գաղափարախոսությունների, միավորման ներուժի եւ այլն: Շատ դեպքերում ամեն բան այս տարի կորսվեց: Ընդդիմության տեսանկյունից` այս տարին նահանջ տարի էր, իսկ իշխանությունները, իրենց հերթին օգտվելով այդ ամենից, հաստատեցին բռնապետություն: Այն, ինչ կորուստ էր ընդդիմության համար, իշխանության համար դարձավ ձեռքբերում: Ինչ վերաբերում է պետության եւ հայ ժողովրդի շահերին, ապա Թուրքիայի եւ Ադրբեջանի պահանջով, Արեւմուտքի աջակցությամբ, Հայաստանը շարունակում է հետեւողականորեն հրաժարվել ազգային շահերից` բոլոր ասպեկտներում: Արցախցիների վերադարձի իրավունք, միջազգային ատյանների դատական հայցերից հրաժարում, Թրիփի ուղի եւ այլն: Բոլոր այն բացասական զարգացումները, որոնք նախորդ տարիներին դանդաղորեն էին առաջ գնում, 2025-ին զարգացան մեծ թափով, այն աստիճան, որ արդեն թիրախավորել են Հայ առաքելական եկեղեցին եւ դեռ այս առումով հետեւողականորեն աշխատում են: Ունեցանք նաեւ փոքրիկ ձեռքբերում, հաղթանակներ:

Քաղաքագետ Արմեն Բաղդասարյանը, մեզ հետ զրույցում անդրադառնալով թեմային, ասաց. «Խոսելով 2025 թվականի մասին, ես կառանձնացնեի երկու կարեւոր իրադարձություն` օգոստոսին նախաստորագրված համաձայնագիրը եւ իշխանությունների կողմից բացահայտ սանձազերծված պայքարը Հայ առաքելական եկեղեցու դեմ: Այդ ամենին էլ զուգորդված` քաղաքական բանտարկյալները, խոսքի համար կալանավորվածներ, դատապարտվածներ:

Բայց ՀՀ իշխանությունները շնորհակալություն են հայտնում Իլհամին եւ ասում, որ վերջապես Ադրբեջանի տարածքով նա հնարավորություն տվեց մեզ` ցորեն, բենզին ներմուծել Հայաստան։ «Դրանք, միանշանակ, ձեռքբերումներ չեն, դա ուղիղ աջակցություն է Ադրբեջանի իշխանությունների կողմից Հայաստանի ՔՊ-ական իշխանություններին, որպեսզի նրանք հեշտությամբ վերարտադրվեն եւ շարունակեն իրենց զիջումները: Եթե այս ամենը լիներ խաղաղության համաձայնագրի ստորագրումից հետո, ապա ես այս ամենը նորմալ կհամարեի: Այժմ ես՝ ինքս, ինձ հարց եմ տալիս` լավ, Ադրբեջանի ինչի՞ն էր պետք Հայաստան բենզին ուղարկել, եւ ես որեւէ այլ բացատրություն չեմ տեսնում, քան ընտրություններին ընդառաջ Փաշինյանի իշխանությանն աջակցելն է, եւ, ի վերջո, փորձում են այս քայլերով մեղմացնել այն քարոզչական ազդեցությունը, որը կապված է իրենց կողմից Արցախում հուշարձանների ոչնչացման եւ այլ վայրագությունների հետ: Ես կարծում եմ, որ գալիք 2026 թվականին շատ բան կկանխորոշվի` ընտրությունների արդյունքներից հետո, օրինակ` իշխանություններն ասում են, որ Թրիփը կսկսի գործել հուլիս ամսից, այսինքն` ընտրություններից հետո: Եթե այս իշխանությունները վերարտադրվեն, պարզ է, թե ինչով են վերադարձնելու Ադրբեջանին այն պարտքը, որն այժմ ստանում են բենզինի, ցորենի եւ, որ ամենակարեւորն է` սահմաններին չկրակելու տեսքով, որպեսզի իբր թե խաղաղության փուչիկը չպայթի»:

Ստեփան Դանիելյանը մեզ հետ զրույցում խոսեց այս տարվա բուռն քաղաքական զարգացումների մասին. «2025 թվականը նախընտրական տարի էր, այս տարվա գործընթացներն անպայմանորեն ազդելու են գալիք տարվա հունիսին կայանալիք ընտրությունների վրա: Գործող իշխանությունն այժմ ունի մեկ հիմնական նպատակ` առաջիկա ընտրություններում վերարտադրվել: 2025 թվականն առանձնահատուկ տարի էր քաղաքական բանտարկյալների եւ եկեղեցու դեմ գրոհի առումով: Հայաստանում կան բազմաթիվ մարդիկ, ովքեր խոսքի համար այժմ գտնվում են բանտերում: